Troya Türkiye'dedir. Çanakkale ilinin merkez ilçesinde, Tevfikiye'de bulunur. Şehirden gitmek için Çanakkale-İzmir yolunda 25. kilometreye kadar gidip Tevfikiye köyüne sapar ve 5 km daha devam edersiniz; şehir merkezinden Tevfikiye minibüsleri kalkar. Troya Müzesi de aynı yerde, höyüğün hemen altındaki ovadadır. Bütün bölge, Ege'yi Marmara Denizi'ne ve Avrupa'yı Asya'ya bağlayan topraklar olan antik Troas'tır.
Ören yeri neden orada
Troya'nın anahtarı bu konumdur. Kent Anadolu, Ege ve Balkanlar'ın buluşma noktasında duruyordu ve art arda gelen hükümdarları başka bölgelerle ticari ve kültürel bağlarını sürdürdü, çünkü bu konum o bağları değerli kılıyordu. Troya Kültür Rotası, Troas'ı Anadolu halklarının MÖ 7000 dolaylarından itibaren Avrupa'ya geçerken kullandığı bir geçit olarak tanımlar; aynı topraklar daha sonra Helenleri, Lidyalıları ve Persleri, Büyük İskender'i, Roma'yı, Bizans'ı ve Osmanlıları gördü. Birinci Dünya Savaşı'nda Çanakkale Seferi bu bölgede yaşandı.
Dokuz kent, biri ötekinin üstünde
Ören yerinde gördüğünüz, her biri bir öncekinin kalıntıları üzerine kurulmuş dokuz yerleşim katmanından oluşan bir höyüktür. Bunlar birlikte, kesintisiz olarak üç bin yılı aşkın bir süreyi kapsar. En alt katman MÖ 3000 ile 2500 arasındaki Erken Tunç Çağı'na, en üstteki ise MÖ 85'ten MS sekizinci yüzyıla uzanan Roma dönemine aittir. Dizi hiç kesilmediği için Troya, Avrupa ve Ege'deki başka arkeolojik alanların tarihlendirilmesinde bir referans noktası olarak kullanılır.
Kazıyı 1871'de Heinrich Schliemann başlattı, ondan sonra W. Dörpfeld ve C. W. Blegen sürdürdü. Höyüğü Priamos Hazinesi'nin bulunduğu yer olarak adlandıran da Schliemann'dır.
İlyada'nın Troyası
Çoğu kişi Troya'yı Homeros'un İlyada'sından tanır: Paris'in Helene'yi kaçırdığı ve Troya Savaşları'nın yaşandığı kent. Troya Kültür Rotası tam da bu yüzden ören yerinden başlar ve Troya'nın UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde olduğunu belirtir. Ama İlyada höyükle sınırlı değildir. Ayvacık ilçesinde, Gülpınar'daki Apollon Smintheus kutsal alanında tapınak frizleri konu olarak İlyada'da anlatılan Troya Savaşı'nı alır; Bakanlık bunun yapıyı benzersiz kıldığını belirtir. Assos'ta da Homeros'un güney Troas'ın denizci halkı Lelegler hakkındaki anlatımı, ören yerinin anlattığı hikâyenin bir parçasıdır.
Troya Müzesi
Katmanların anlam kazanmasını istiyorsanız başlanacak yer müzedir. Arsası yaklaşık 90.000 metrekaredir ve bütün sergi katlarına toplamda 480 metre kadar tutan rampalarla ulaşılır; ziyaret aşağı inerken, mezar taşları, heykeller, rekonstrüksiyonlar ve fotoğraflarla Troya'nın art arda gelen katmanlarını gösteren duvar nişlerinin önünden geçerek başlar. Anlatım yedi bölüme ayrılmıştır ve il müdürlüğü bunların altısını sayar: Troas arkeolojisi, Tunç Çağı Troyası, İlyada ve Troya Savaşı, antik çağda Troas ve İlion, Doğu Roma ve Osmanlı dönemleri ve arkeoloji tarihi ile Troya'nın izleri.
Giriş bandı, asıl salonlardan önce temel araçları açıklar: arkeolojik tarihlendirmenin nasıl yapıldığını ve höyük, Neolitik ya da Tunç Çağı'nın ne anlama geldiğini. Zemin kat Assos, Tenedos, Parion, Aleksandreia Troas, Smintheion, Lampsakos ve İmbros ile bir bütün olarak Troas'ı ele alır. Aranacak eserlerden biri Parion'dan, 2005'te kentin güney nekropolünde bulunan 34 santimetre yüksekliğinde bronz bir amphoradır: gövdesinde satirler ve mainadlar thyrsoslar ve meşalelerle dans eder, her kulpun altında ince işçilikli bir Eros oturur. Müzeye Tevfikiye'ye giden köy otobüsleri uğrar.
Troya'nın çevresi: Troas'ın geri kalanı
Höyüğün çevresindeki kırsal alan, 1996'da ilan edilen ve Ege makisi, çam ve meşenin yanı sıra balıkçılların, kara leyleklerin ve kara çaylakların kaydedildiği kıyı kumulları ile sulak alanları içeren 13.627 hektarlık Troya Tarihi Milli Parkı olarak korunur. Ezine ilçesindeki Aleksandreia Troas, MÖ 310'da Büyük İskender adına kuruldu; bölgenin ana limanı olarak hizmet verdi ve Pavlus'un Hristiyanlığı Avrupa'ya taşımak için buradan yola çıktığı bilinir. Ezine'den kalkan köy minibüsleri buraya uğrar.
Çanakkale'nin 87 kilometre güneyinde, Ayvacık'ın Behramkale köyündeki Assos eski bir volkanik koninin üzerinde yükselir; akropolünde Anadolu'nun en eski Dor tapınaklarından biri olan Athena Tapınağı durur ve insanlar güneşin Edremit Körfezi'ne batışını izlemek için orada toplanır. Troya Kültür Rotası bu hikâyenin iki ucunu yürüyerek ya da bisikletle birbirine bağlar: Troya'dan Assos'un antik limanına yaklaşık 120 km uzanır, tamamı beş ile yedi gün kadar sürer ve daha kısa geziler için etaplara ayrılmıştır.
Ne zaman gidilmeli
Çanakkale ili genelinde aylık ortalama sıcaklık Mayıs, Haziran, Eylül ve Ekim'de 15 ile 25 °C arasında kalır ve Ağustos'ta 25,2 °C ile en yükseğe çıkar. Gölgesi az, açık bir höyük en rahat bu aylarda gezilir. Ören yerinin ve müzenin açılış saatleri ile giriş bilgileri bu sitedeki kendi sayfalarında yer alıyor.
