Kırıkkale bir kent olarak çok yenidir, ama üzerinde durduğu zemin değildir. İlin farklı yerlerinde mağaralar, yeraltı şehirleri ve höyükler bulunmuştur ve bu kalıntılar buranın birçok yüzyıldır yerleşim gören bir alan olduğunu doğrular.
Türk dönemi Malazgirt’ten sonra başlar. İl içindeki Böhrek Dağı çevresi, Anadolu’yu Türk ve İslam yurdu yapma çabasında üzerinde savaşılan ilk yerler arasındaydı ve 1120’de kurulan Balışeyh, Anadolu’daki en eski Türk-İslam yerleşimlerinden biridir. İzleyen yüzyıllarda Orta Asya’dan göç eden çeşitli Oğuz Türkmen boyları bu bölgeye yerleştirildi.
Bunlardan biri ilin adını verdi. Osmanlı arşiv belgeleri, Oğuzhan boyunun Ankara yakınlarında o zaman Kırıkkal’a diye telaffuz edilen ilçeye yerleştirildiğini kaydeder — bu, Kırıkkala adının burada 250 ile 300 yıl önce kullanıldığını gösterir.
