Genel bakış
Camili Biyosfer Rezerv Alanı, Artvin'in Borçka ilçesinde 27.152 hektarlık bir havzadır; Camili köyünü ve çevresindeki altı köyü kapsar. UNESCO, 29 Haziran 2005'te burayı Türkiye'nin ilk biyosfer rezervi olarak İnsan ve Biyosfer ağına kabul etti; Tarım Bakanlığı da 2001'de burayı gen koruma alanı ilan etmişti. İçinde, Orman Bakanlığı tarafından 1998'de tabiatı koruma alanı ilan edilen iki orman alanı, Maral şelalesi ve iki önemli vadi bulunur. Alanda 2024'te bir terapi ormanı açılmıştır.
Havza doğuda, güneyde ve batıda yüksek dağlarla çevrilidir ve Borçka merkezine 55 kilometre uzaklıktadır. Bir kenarı Türkiye–Gürcistan sınırına uzanır ve bu kısım birinci derece askerî yasak bölge olarak belirlenmiştir; 2004'ten önce bölge sınır boyunca 600 metre genişliğindeydi, o yıl bir bakanlar kurulu kararı bunu 100 metreye indirdi. Arazi, Camili köyündeki 350 metreden Karçal Tepe'deki 3.414 metreye yükselir ve dağlar derelerle tepelere, vadilere, sırtlara ve yamaçlara derinden yarılmıştır: rezerv içindeki zeminin yaklaşık yüzde 88'i dik, sarp ya da çok sarptır. İki dere Camili'de buluşur ve Çoruh'a akmaya devam eder.
Bölge bir oylamayla bölündü. 1921'de o zamanlar Maçahel bölgesi denen yerin on sekiz meskûn köyünde referandum yapıldı; on iki köy Sovyetler Birliği'nde kaldı, altısı — Camili, Maral, Düzenli, Efeler, Kayalar ve Uğurlu — Türkiye'de. Maçahel'in Türkiye'deki kısmına, merkez işlevi gören köyün adıyla Camili havzası denmeye başlandı. Köyler, her biri birkaç haneden oluşan mahallelerden kurulu, birbirine beş ila yirmi dakikalık yürüme uzaklıkta, vadiler içindeki düzlüklere, yumuşak yamaçlara ve sırtlara ve heyelan taraçalarına yerleşmiş dağınık yerleşimlerdir; yapılaşma için güney, güneydoğu ve güneybatı yamaçları seçilmiştir.
Rezervin yüzde altmış beşi ormandır ve burada 110 familya ve 432 cinsten 990 bitki taksonu kaydedilmiştir; 953'ü tohumlu bitki, 37'si eğrelti otudur, 145'i tıbbi ya da ticari değer taşır ve 23'ü endemiktir. Vadi tabanları tümüyle kızılağaçla kaplıdır; kızılağaç üç ila altı yılda yedi sekiz metrelik ormanlara dönüşür. İki korunan ormandan 1.453 hektarlık olanı çok katlı ve tam kapalıdır; karışıktır ve yapraklı türlerin, her şeyden önce doğu kayınının egemen olduğu bir ormandır; yer yer gürgen, ıhlamur, Anadolu kestanesi ve akçaağaç da vardır. 490,5 hektarlık diğeri ise anıt boyutlarda doğu ladini, doğu kayını ve akçaağaç barındırır. Buradaki 150 yaşındaki bir doğu göknarı ortalama 33 ila 35 metreye ulaşır ve bazıları 40 metrenin üzerinde ölçülmüştür.
Rezerv, Kafkas bal arısı, boz ayı, Kafkas engereği, dağ keçisi, Kafkas semenderi ve kırmızı benekli alabalık için yaşam alanıdır. Burada yaşayan tehdit altındaki türler arasında ayı, karaca, kızıl geyik, porsuk, yaban kedisi ve vaşak; Kafkas engereği ve Baran engereği; Clark kertenkelesi ve Kafkas kertenkelesi; kara hayalet kelebeği ve Kafkas zümrüt kelebeği bulunur. Havza yırtıcı kuşların göç yolu üzerindedir; fındık tavuğu, orta benekli ağaçkakan, ak sırtlı ağaçkakan, bıyıklı kamışçın, çizgili ötleğen ve halkalı sinekkapan sık görülür.
Ne zaman gidilmeli
Havza dört mevsim boyunca yağışlı ve nemlidir; yıllık ortalama yağış 1.564 milimetredir ve en çok kış ve sonbaharda düşer. Yıllık ortalama sıcaklık 11,9°C'dir, ancak kışın sıcaklık sıfırın altına iner ve kar yer yer iki üç metreyi bulur; mayıs sonuna kadar erimediği yerler vardır.
Ne zaman gidilmeli
- İklim
- Across Artvin as a whole, monthly mean temperatures run from 2.8 °C in January to 21.3 °C in August; the mean stays between 15 and 25 °C in May, June, July, August and September; rainfall is heaviest in December (87 mm) and lightest in August (29 mm). Long-term means for 1949-2025 from the Turkish State Meteorological Service (MGM).
