İzmit ve çevresi dünyanın önemli yollarının kesiştiği bir noktada yer alır ve araştırmalar burada yaklaşık MÖ 3000’den itibaren insanların yaşadığını göstermiştir. O tarihten beri kesintisiz iskân gören İzmit’in kendisine ilişkin ilk doğrudan kanıt MÖ 12. yüzyıla tarihlenir. O sırada bölgeye Frigler hâkimdi; ardından Yunanistan’daki Megara’dan yeni bir yurt aramak için ayrılan bir göçmen grubu, bugünkü Başiskele’de Astakos adını verdikleri bir kent kurdu.
Trakyalı Lysimachos Astakos’u yıktırdı ve bugün İzmit’in bulunduğu yamaçlarda Nikomedia adlı yeni bir kent kuruldu. Kenti kuran kral Nikomedes, ona MÖ 262’de karısının adını verdi. Yükselen Bitinya Krallığı’nın başkenti olarak Nikomedia büyük bir Helenistik kent oldu ve MÖ 2. yüzyılın sonunda Roma’ya miras bırakıldı.
