Genel bakış
Kentin kapalı çarşısı olan Amasya bedesteni, II. Bayezid'in muhafızlarından Hüseyin Ağa tarafından 1483'te yaptırıldı. Günümüze eski hâlinden çok değişmiş olarak ulaştı.
Hüseyin Ağa, Amasya'da ve çevresinde pek çok hayır işi yaptı ve vakfının gelirini artırdı. Bedesteni, Osmanlıların belirli merkezlerde tekrarladığı, standart ölçülerinde yapılmış orta büyüklükte kapalı çarşılar düzenini izliyordu; buradaki özgün yapı benzerlerinden daha büyük olduğu için aynı türün bir çeşitlemesi sayılır. Planı dikdörtgendi, altı kubbeyle örtülüydü ve kuzey yüzünde dört ayrı kapısı vardı.
Yapı 1668 depreminde ağır hasar gördü ve uzun süre onarılmadan kaldı. 1865'te Amasya valisi Ziya Bey'in, yani şair olarak daha çok bilinen Ziya Paşa'nın başlattığı yapı çalışmalarına dahil edildi. Ancak bedesten bu çalışmada restore edilmedi: kurşun örtü söküldü, kubbe indirildi ve yerine yapının üzerine bir çatı çekildi. Bu uzun sürmedi, çatı çöktü ve bedesten yıllarca açık gökyüzü altında kaldı.
Yapı Yeşilırmak'ın yakınındadır. Bir kısmı yıllar içinde çökmüş ve geriye yalnızca ana duvar kalmıştı; bu kısım 1950'lerde yıkıldı ve yerine bir ticari bina yapıldı.
1971'de Vakıflar Genel Müdürlüğü bedesteni özgün biçimine uygun olarak restore etti ve bu çalışmayla kubbelerine yeniden kavuştu.
Bugünkü planında yapı, ortadaki iki büyük ayak üzerinde durur; doğuda arastaya açılan yüzün karşısındaki yüzde tonozlu dükkânlar onu destekler ve dört yanda kemerli kapıları vardır. 1970'lerde hükümet konağının yapımı sırasında kuzey yüzü yıkıldı ve bugün ayakta duran dört kubbe sonraki onarımlarda korundu. Çıkıntılı kapının iki yanında iki dükkân yer alır. İçeride ortada kalın bir ayak durur, duvarlar kemerlerle birbirine bağlanır ve böylece oluşan dört bölümün her biri kendi kubbesiyle örtülüdür. Özgün yapıdan yalnızca gövde duvarları ve 1483 tarihli kitabe günümüze ulaşmıştır.
Ne zaman gidilmeli
- İklim
- Across Amasya as a whole, monthly mean temperatures run from 2.7 °C in January to 23.9 °C in August; the mean stays between 15 and 25 °C in May, June, July, August and September; rainfall is heaviest in May (55 mm) and lightest in August (10 mm). Long-term means for 1961-2025 from the Turkish State Meteorological Service (MGM).
