Genel bakış
Cacabey, adını taşıyan medreseyi yaptırdı ve yanına gömüldü. 1240'ta Kırşehir'de doğan, Ceceli aşiretinden Emir Bahaddin Caca'nın oğlu olan Cacabey'in resmî adı Cacaoğlu Nureddin Cebrail'dir, ama herkes onu kısa adıyla tanırdı. Son Selçuklu yıllarında Eskişehir emiri olarak görev yaptı, bir dönem Tokat'ta bulundu, sonra Kırşehir'i yönetti; Mevlâna bir mektubunda onu övdü. Türkçe konuşur, emirlerini ve devlet yazışmalarını bu dilde yazardı; yönetimi altında yaşayan Hacı Bektaş'ı korudu. Eskişehir'de bir cami ve bir han vakfetti, on yedi cami ve zaviyenin onarımına katkıda bulundu. 1301'de Rum beyleriyle savaşırken öldürüldü ve gömülmek üzere Kırşehir'e getirildi.
Medrese 1272'de tamamlandı ve yalnızca dinî eğitim için değil, matematik, doğa bilimleri ve astronomi için de yapıldı. Şehrin merkezinde, doğu-batı doğrultusunda, neredeyse kare planlı olarak yükselir; kapalı bir avlusu ve öğrenciler için sekiz odası vardır. Yapı tamamlanmadan önce Moğolca hazırlanan vakfiyesi, on üçüncü yüzyıl Anadolusu'ndan bilinen türünün tek örneğidir.
İki renkli taç kapı, Anadolu Selçuklu süslemesinin en güzel örnekleri arasında sayılır; Arapça kitabe de üzerinde, Kur'an'dan ayetlerle birlikte yer alır; buradaki ve türbe penceresi çevresindeki oyma işçiliği alışılmadık ölçüde özenlidir.
Yapının astronomik okumaları kesinleşmiş olgu değil yorumdur ve kaynak da bunları öyle sunar: dış yüzde üç noktaya yerleştirilmiş küçük sütunlar ateşlenme anındaki bir roket olarak, taç kapıdaki bazı biçimler güneş ve ay olarak, alınlığın alt köşelerindeki daireler ekvator ve dünya ekseninin eğikliği olarak, ana eyvanın köşelerindeki iç sütunçelerin üst üste dizilmiş koni ve küreleri ise gezegenler olarak okunmuştur.
Kuşku götürmeyen şey donanımdır. Avlunun ortasında, hemen üstünde bir ışık fenerinin bulunduğu bir gözlem kuyusu yer alır; güneybatı yüzünde de 21 metre yüksekliğinde tuğladan bir gözlem kulesi durur.
Ne zaman gidilmeli
- İklim
- Across Kırşehir as a whole, monthly mean temperatures run from -0.1 °C in January to 23.2 °C in July; the mean stays between 15 and 25 °C in May, June, July, August and September; rainfall is heaviest in December (48 mm) and lightest in August (8 mm). Long-term means for 1930-2025 from the Turkish State Meteorological Service (MGM).
