Kilis’in en eski ve en büyük camisi, Hacı Gümüş Mahallesi’nde — kasabanın en eski mahallelerinden biri; Hurufat defterlerinde Sibat mahallesi olarak kayıtlı. Plan kıbleye paralel uzanan bir dikdörtgen; mihrabın önünde bir kubbe, doğusundaki ve batısındaki bölümleri ise çapraz tonozlar örtüyor. Son cemaat yeri yok.
Kubbe 7,30 metre genişliğinde ve iki nefi aşıyor. Dört duvar payesi üzerine tuğladan yapılmış, dışarıdan kaplı; kasnağı içeride yuvarlak, dışarıda on iki köşeli ve on iki kemerli penceresi var. İbadet salonunun merkez ekseninde yer alan mihrabın sivri kemeri ve mukarnasla dolu nişi var; köşelerindeki sütunçelerin başlıkları gül ve palmet yaprağı motifleriyle işlenmiş.
İbadet salonu kuzeyde bir avluya açılıyor; avlunun doğusunda ve batısında medrese hücreleri var. Avluya kuzeydoğudaki portalden ve batıdaki bir kapıdan giriliyor; basık bir kemer çapraz tonozlu bir ara mekâna açılıyor. Avlunun çevresindeki hücreler ve beşik ve çapraz tonozlarla örtülü revak düz çatılı. Avlunun kuzey yanındaki iki duvar payesinde mihrap nişleri var: sivri kemerler ve çapraz tonozlar altındaki bu revaklı alan geçmişte Şafii mescidi olarak kullanılmış, Hurufat defterlerinde ulu camii içindeki Şafiye mescidi olarak kayıtlı.
Minarenin kare kaidesi sarımsı ve siyah düzgün kesme taştan yapılmış. Kaidenin üst köşeleri pahlı ve güneyde basık kemerli bir kapı var. Çokgen gövde sekizgen bir pabuçtan yükseliyor; petek ve külah, kuşaksız olan gövde kadar sade; alem yok ve tek şerefeli. Dikkat edilecek ayrıntılar arasında şerefenin altındaki mukarnaslı çıkmalar ve petek üst kısmındaki delikli yıldız motifleri var. Bunun dışında süsleme, ibadet salonuna açılan portalde, iki yanındaki mihrap nişlerinin üstünde ve mihrapta toplanmış.
Nasıl gidilir
- Ulaşım
- Kilis'in en eski mahallelerinden Hacı Gümüş'te, Ulu Cami Sokağı üzerindedir.
Ne zaman gidilmeli
- İklim
- Kilis ili genelinde aylık ortalama sıcaklık Ocak ayında 5,9 °C ile Ağustos ayında 28,2 °C arasında değişiyor; ortalama Nisan, Mayıs ve Ekim aylarında 15 ile 25 °C arasında kalıyor; yağış en çok Aralık ayında (85 mm), en az Temmuz ayında (3 mm) düşüyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün (MGM) 1959-2025 dönemi uzun yıllar ortalamaları.
