Genel bakış
Bu, Erzurum'da Osmanlı döneminde yapılan ilk camidir. Kanunî Sultan Süleyman'ın komutanı, Kıbrıs fatihi ve sonradan sadrazam olan Lala Mustafa Paşa, Erzurum beylerbeyiyken 1562'de yaptırmıştır. Eser Mimar Sinan'ındır. Yanında bir saray ve bir sıbyan mektebi vardı; ikisi de günümüze ulaşmamıştır.
Cami, Şehzadebaşı, Sultanahmet, Eminönü'ndeki Yeni Cami ve Yeni Fatih gibi İstanbul camilerinde kullanılan plan tipini izler, ancak epeyce daha küçük ölçektedir. Ortada dört ayak üzerine oturan bir merkezî kubbe, dört yanda sivri kemerlerle desteklenen yarım çapraz tonozlar ve köşelerde dört küçük kubbe yer alır. İki sıra hâlinde yirmi sekiz pencere iç mekâna ışık verir.
Alt pencerelerin tympanonlarının üzerindeki çiniler, şehrin Rus işgali sırasında atılan kurşunlarla hasar görmüştür. Caminin kitabesi, yuvarlak ve mukarnasla işlenmiş mihrabın üzerindedir; pencerelerdeki hadisler hat sanatının güzel örnekleridir.
Minare kare kaideli, yuvarlak gövdeli ve tek şerefelidir; beyaz taştan yapılmış ve kırmızı bantlarla süslenmiştir. Avluda, koni biçimli bir çatı altında, sütunları çok ince işlenmiş sekizgen ahşap bir şadırvan vardır. Son cemaat yerindeki batı mihrap nişinin üzerinde, ters T biçimindeki mermer levhalara yazılmış bir ferman bulunur; 1670'te çıkarılan bu ferman IV. Mehmed'in halka vergi muafiyeti tanıdığını kaydeder. Son cemaat yeri baştan sona kubbelidir ve ön ve yanlara sivri kemerlerle açılır.
Nasıl gidilir
- Ulaşım
- On Cumhuriyet Caddesi in the centre; reached on foot or by public transport from anywhere in the city.
Ne zaman gidilmeli
- İklim
- Across Erzurum as a whole, monthly mean temperatures run from -9.1 °C in January to 19.6 °C in August; the mean stays between 15 and 25 °C in July and August; rainfall is heaviest in May (73 mm) and lightest in August (18 mm). Long-term means for 1929-2025 from the Turkish State Meteorological Service (MGM).
