Kentin adı her yönetici tarafından sırayla yeniden yazılmıştır. En eski adı Mazaka, Roma’ya kadar sürdü; Romalılar adını imparatorun kenti anlamına gelen Kaisareia yaptı; Araplar Kaysariya dedi; Anadolu’nun Türk fethinden sonra Kayseriye oldu ve Cumhuriyet’le Kayseri.
Yanında duran şey gerisini açıklar. Modern kentin hemen dışındaki Kültepe, MÖ dördüncü binyıldan — Kalkolitik — Asur, Hitit ve Frig dönemlerinden geçerek Roma devrinin sonuna kadar iskân edildi ve hepsinin açık hava müzesi olarak günümüze ulaşır. Kayseri bu merkezin yakınında büyüdü ve bu uygarlıkların her birinin derin izlerini taşır.
Türk egemenliği 1067’de Selçuklu komutanı Afşin’in kenti almasıyla başladı. Selçuklu devletinden sonra Eretnaoğulları Beyliği, Dulkadiroğulları, Kadı Burhaneddin, Karamanoğulları ve Osmanlılar geldi. Hepsi boyunca, özellikle Selçuklular döneminde, Kayseri Türk kültürünün önemli bir merkeziydi ve o yüzyıllardan kalma medreseler, türbeler ve camiler eski kentte hâlâ ayakta durur.
