Genel bakış
Adana Ulu Camii, Ramazanoğulları beyliğinin başyapıtı ve kentin en önemli tarihî yapılarından biri. Sabancı Merkez Camii 1998'de açılana kadar Adana'nın en büyük camisi olarak kaldı ve Selçuklu, Memlük ve Osmanlı dönemlerinin mimari karakterini tek bir yerde topluyor.
Cami, on altıncı yüzyılın başında Ramazanoğulları'ndan Halil Bey tarafından başlatıldı ve 1541'de oğlu Piri Mehmet Paşa tarafından tamamlanıp ibadete açıldı. Halil Bey ve Piri Mehmet Paşa, paşanın iki oğluyla birlikte, caminin güneydoğusundaki 1541 tarihli türbede yatıyor.
Batı yanındaki girişin Halil Bey'in eseri olduğu biliniyor. Bu kapının üstünde, Selçuklu tarzında sivriye doğru basamaklanarak yükselen, mukarnaslı konik bir külah yükseliyor; buradan, on altıncı yüzyılda hâlâ küçük bir beylik olan Ramazanoğulları'nın önce burada küçük bir mescit yaptığı ve mescit yetmeyince mevcut yapının onu izlediği düşünülüyor.
Cami genel olarak 34,50'ye 32,50 metre ölçülerinde, kareye yakın bir dikdörtgen ve avluya batı ile doğudaki iki büyük kapıdan giriliyor. Bölge sıcak olduğu ve daha fazla cemaati barındırmak gerektiği için, avlunun bir bölümü ahşapla örtülerek namaz salonuna ek olarak büyük bir revak oluşturuldu.
Siyah ve beyaz mermer cepheleri renklendiriyor ve yarım sivri kemerlerin hatları mukarnaslar ve bitkisel motiflerle işlenmiş. Batı kapısının üstünde iki oyma yılan taşıyan bir kubbe ve bir kitabe, doğu kapısının ve minberin üstünde de başka kitabeler var.
Namaz salonu enine düzenlenmiş bir dikdörtgen; kıble duvarına paralel yerleştirilmiş ve hafif sivri kemerlerle birbirine bağlanmış dört sütunla iki sahna bölünmüş. Mihrap siyah mermer bir kuşakla çerçevelenmiş ve kıble duvarını kaplayan on altıncı ve on yedinci yüzyıl çinileri ilk göze çarpan şey; caminin çinileri ünlüdür.
Namaz salonunun batısındaki revak biçimli enine mekânıyla cami, Adana'daki Hasan Ağa ve Kemeraltı camileri ile Ceyhan'daki Kurtkulağı köyü camisi dahil olmak üzere birçok yerel yapıyı etkiledi.
Cami, bir zamanlar medrese, türbe, aşevi, hadis okulu, hastane ve ilkokul barındıran Ramazanoğlu külliyesine ait. Bunlardan medrese, türbe ve Ramazanoğlu sarayının kabul bölümleri günümüze ulaştı; medrese bugün Türk-İslam kültür merkezi olarak hizmet veriyor, saray bölümleri ise Çukurova Üniversitesi bünyesinde bir kültür merkezi olarak ziyaretçilere açık. Yok olan aşevinin yerinde tarihî bir okul binası duruyor — bir zamanlar Adana ıslahhanesi, sonra Hamidiye sanayi mektebi, sonra İnkılap ilkokulu — ve bugün bir imam hatip ortaokulu.
Cami 1998 Adana-Ceyhan depreminde hasar gördü ve 1998 ile 2004 arasında onarılıp yeniden ibadete açıldı.
Ne zaman gidilmeli
- İklim
- Across Adana as a whole, monthly mean temperatures run from 9.6 °C in January to 28.8 °C in August; the mean stays between 15 and 25 °C in April, May, October and November; rainfall is heaviest in December (125 mm) and lightest in August (9 mm). Long-term means for 1929-2025 from the Turkish State Meteorological Service (MGM).
