Alabanda Örenyeri

Genel bakış

Antik Alabanda kenti, Aydın'ın Çine ilçesindeki Doğanyurt köyü sınırları içindedir; kentin bulunduğu Araphisar, bu köyün bir mahallesidir. Alan, Karadağ'ın uzantısı olan iki tepenin yamaçlarına yayılır, antik adıyla Marsyas olan Çine Çayı'nın dört kilometre batısındadır ve kuzeye, Çine ovasına doğru uzanır. Alabanda yolu asfalttır ve Alinda'ya giderken antik kentin ortasından geçer.

Ad, ala sözcüğünün at, banda sözcüğünün yarış anlamına geldiği Karca'dan gelir. Bizanslı yazar Stephanos, kente bu adın, Kral Kar'ın oğlu Alabandos'un bir at yarışını kazanması nedeniyle verildiğini kaydeder. Cicero ise tanrıların doğası üzerine eserinde, kentin adını Karia tanrısı Alabandos'tan aldığını söyler.

Büyük İskender Anadolu'ya girdiğinde Alabanda'dan söz edilmez ve kentle ilgili ilk anlatımlar, bir Selevkos kralının kente Khrysaorların Antiokheia'sı adını verdiği MÖ üçüncü yüzyılın sonuna tarihlenir. Delphoi'de bulunan bir yazıt, Amfiktyon Meclisi'nin III. Antiokhos'un isteği üzerine Alabanda'nın dokunulmazlığına karar verdiğini ve bu karar uyarınca kentin Zeus Khrysaoreus'a ve Apollon Isotimos'a adandığını kaydeder.

Kent, MÖ 190'daki Magnesia Savaşı'ndan önce Makedonya Kralı V. Philippos tarafından yıkıldı. Bu savaştan sonra, MÖ 188 tarihli Apameia Barışı uyarınca Lykia ve Karia Rodos'a bırakıldı ve Alabanda doğal olarak onların kaderini paylaştı; ancak Rodos kentte pek etkili olmadı ve orada yalnızca bir Helios rahibi bulundurdu. MÖ 167'de Mylasa ile Rodos arasındaki savaşta Alabanda özgür bir kent olarak davrandı ve Rodos'a karşı Mylasa'nın yanında savaştı. Bir Romalı tarihçi, MÖ 170'te Alabandalıların Roma'ya yirmi üç kilogram ağırlığında altın bir taç ve çok sayıda hediyeyle elçiler gönderdiğini kaydeder.

Alabanda ilk kez, kentin Khrysaorların Antiokheia'sı olmasından kısa süre önce, MÖ üçüncü yüzyılda para bastı. Para basımı zaman zaman durdu ama Roma imparatorluk dönemine kadar sürdü. Sikkelerde kanatlı bir at vardır ve bu muhtemelen kentin kuruluş mitiyle bağlantılıdır.

Roma MÖ 70'te Anadolu'nun denetimini tümüyle ele geçirdikten sonra Alabanda Asya eyaletine bağlandı. Marcus Antonius MÖ 48'de Ephesos'u eyaletin başkenti ilan ettiğinde Alabanda, Miletos, Priene, Tralleis ve Nysa'nın bağlandığı bir bölge merkezi oldu. Kent MÖ birinci ve ikinci yüzyıllarda Roma ile iyi ilişkiler içindeydi ve MS 22'de Tiberius ona dokunulmazlığı yeniden verdi.

Ne zaman gidilmeli

İklim: Across Aydın as a whole, monthly mean temperatures run from 8.2 °C in January to 28.4 °C in July; the mean stays between 15 and 25 °C in April, May, September and October; rainfall is heaviest in December (126 mm) and lightest in August (6 mm). Long-term means for 1940-2025 from the Turkish State Meteorological Service (MGM).Kontrol: 22 Eylül 2026