Genel bakış
Anemurium, Anadolu'nun Kıbrıs'a en çok yaklaştığı nokta olan Anamur Burnu'nun doğu yamaçlarını kaplar. Antik çağda Batı Dağlık Kilikya'nın önemli liman yerleşimlerinden biriydi; doğu Akdeniz deniz yolu üzerinde bulunuyor ve Anadolu'nun iç kesimlerindeki yerleşimlere denize inen yolu sağlıyordu. Bu çifte rol, kentin Roma ve Bizans yüzyıllarında stratejik açıdan önemli olmasının nedenidir. Bakanlığın sayfası, antik yazarların adı "rüzgârlı yer" anlamında yorumladığını belirtir.
İnsanların burada ilk ne zaman yerleştiği bilinmiyor. Kent bir liman listesinde geçer; MÖ 4. yüzyılda var olduğunu söylemeye imkân veren kanıt budur. MS 1. yüzyılda büyümekte olan Kommagene Krallığı'nın bir parçasıydı ve burada IV. Antiochos'un sikkeleri basıldı; yerel mavi kireçtaşından yapılmış, bir buçuk kilometre uzunluğundaki sur hattı bu döneme aittir. Roma yönetiminde kent, Kıbrıs yolu üzerinde bir konaklama noktası haline geldi, Germaniopolis'e yolla bağlandı ve geçimini bölgenin doğal kaynaklarını ihraç ederek sağladı; ayakta kalan yapıların çoğu o yıllara tarihlenir. Bu refah, MS 260'ta Pers güçlerinin kenti almasıyla sona erdi. İsauria'lılar kenti 5. yüzyıldan itibaren elinde tuttu ve İsauria'lı Zenon döneminde 6. yüzyıla kadar yeniden gelişti; geriye kiliseler ve iki küçük hamam yapısı kaldı. Arap akınları 7. yüzyılda buraya ulaştı ve kent bundan sonra tamamen terk edildi.
Kent ikiye ayrılır. Akropolis, güney ucunda, denizin çok yukarısında dik bir burnun tepesini taçlandırır; Hellenistik ve ortaçağ sur hatlarını ve büyük olasılıkla sarnıç, hamam ve kilise olan yapıların kalıntılarını barındırır. Aşağı kent kıyıya yakın düz arazide yayılır ve kamusal mimariyi içerir: bir odeon, bir tiyatro, bir bazilika, bir palaestra, beş hamam, dört kilise ve bir su kemeri. Zikzaklı bir sur bütün yerleşimi çevreler; tepeden denize inen ikinci bir sur ise yerleşimi ikiye böler. Tiyatro, yamaca oturan oturma sıralarını yitirmiştir, ancak çevreleyen duvarlarının bazı bölümleri ayaktadır; karşısındaki odeon dikdörtgen planlıdır, iki girişi ve yaklaşık dokuz yüz yarım yuvarlak oturma yeri vardır, kapıları orkestraya bağlanan tonozlu, mozaik döşemeli bir koridora açılır ve MS 2. yüzyıla tarihlenir.
Tiyatronun batısındaki kamu hamamı alandaki en büyük hamamdır; iki katlıdır, üç ısıtmalı salonu ve iki yüzme havuzu vardır; alt katı tonozlu odalar kaplar ve su dağıtımının yatay kil boruları hâlâ görülebilir, ancak geometrik zemin mozaiğinden az şey günümüze ulaşmıştır. Mezarlık ile deniz arasında, üç avlulu ikinci bir hamam yer alır; içinde ve ön avlusunun zemininde mozaikler vardır. Odeonun güneybatısındaki gymnasion, yaklaşık bin metrekarelik alan üzerinde yüz metre uzanır, üç yanı stoalarla çevrilidir ve bütün zemini geometrik mozaikle döşelidir. Kentin kuzeyinde doğudan batıya uzanan iki katlı bir su kemeri vardır; üst kat alt kata göre daha sade yapılmıştır. Kenti batıdan sınırlayan dağ yamaçlarında bölgenin en büyük mezarlığı yer alır; çok çeşitli türlerde yaklaşık 350 mezarın birçoğu çatılarına kadar korunmuştur; Bakanlık bu korunmuşluk durumunu Elaiussa Sebaste'ninkiyle karşılaştırır.
Alan, modern dönemde 19. yüzyılda bu kıyıyı haritalayan İngiliz donanması kaptanı Francis Beaufort sayesinde dikkat çekti. Yüzey çalışmaları 1960'larda Toronto Üniversitesi'nden Elisabeth Alföldi yönetiminde başladı ve 1998 sonuna kadar British Columbia Üniversitesi'nden Prof. James Russell önderliğinde kazı ve restorasyon olarak sürdü. Bu çalışmadan çıkan buluntular arasında balıkçılık gereçleri ile inşaatçıların, terzilerin ve çömlekçilerin aletleri, sikkeler, bir kurşun mühür, bir kantar ağırlığı, dokuma aletleri, anahtarlar ve kilitler, usturalar, kozmetik malzemeler ve altın kemer tokalarına varan takılar bulunur. Alana ulaşmak için Anamur–Gazipaşa yolunda yaklaşık dört kilometre sonra denize doğru dönüp iki kilometrelik yolu izlemek gerekir; taksi, kiralık araç ya da özel araç kullanılabilir; adres Ören Beldesi, Anamur'dur.
Nasıl gidilir
- Ulaşım
- At the fourth kilometre of the Anamur–Gazipaşa road, take the two-kilometre road towards the sea. The site is on the east-facing slopes of Cape Anamur. Reached by taxi, hire car or private car.
Ne zaman gidilmeli
- İklim
- Across Mersin as a whole, monthly mean temperatures run from 10.4 °C in January to 28.5 °C in August; the mean stays between 15 and 25 °C in April, May, October and November; rainfall is heaviest in December (137 mm) and lightest in August (7 mm). Long-term means for 1929-2025 from the Turkish State Meteorological Service (MGM).
