Genel bakış
Efes, Küçük Asya'nın siyasi, ekonomik ve kültürel başkentiydi ve kavranması gereken ilk şey ölçeğidir: ilçe kaymakamlığı, en parlak döneminde nüfusunu yaklaşık 250.000 olarak verir ve yürüyerek gezilebilen alan bakımından Anadolu'nun en büyük antik kenti olarak niteler. Her yıl yaklaşık iki buçuk milyon kişi ziyaret eder. Agorası bilinen dünyanın buluşma noktasıydı — mallar limandan pazara yukarı çıkar, her yerden gelen denizciler ve tüccarlar orada pazarlık ederdi — ve sokaklarını dolduran Yunanlar, Romalılar ve Mısırlılar burayı kosmos ve polites sözcüklerinin bir araya gelip kozmopolit olduğu yer yaptı.
Alan, mermer şehirden çok daha eskidir. Efes'in kuzeybatısında, bugün Selçuk Kalesi'nin bulunduğu Ayasuluk Tepesi'nde yapılan yeni arkeolojik çalışmalar, yaklaşık M.Ö. 6000'den beri yerleşim olduğunu göstermiştir; kentin çevresindeki höyüklerde ve tepenin kendisinde yapılan kazılarda Neolitik, Kalkolitik ve Tunç Çağları ile Hititlere ait izler bulunmuştur.
Bugün ayakta duranlar büyük ölçüde mermerdir: Celsus Kütüphanesi, büyük tiyatro, Hadrianus Tapınağı, agoralar, hamamlar, yamaç evler, umumi tuvalet, sütunlu caddeler ve mezar anıtları.
Magnesia Kapısı'ndan girerseniz sırasıyla Varius Hamamı'na, Devlet Agorası'na, odeona, belediye binasına, Herakles Kapısı'na, su sarayına, Pollio çeşmesine, Memmius anıtına ve Domitianus Tapınağı'na gelirsiniz. Kuretler Caddesi boyunca ilerlediğinizde Traianus çeşmesine, Scholastica hamamına, Hadrianus Tapınağı'na, yamaç evlere, Celsus Kütüphanesi'ne, ticaret agorasına, Mermer Caddeye, tiyatroya, gymnasionlara, hamamlara ve çifte kiliselere ulaşırsınız. Yol boyunca, kaymakamlığın geç Roma dönemine tarihlediği, sağ elinde palmiye, solunda defne çelengi tutan zafer tanrıçası Nike kabartmasına bakın.
Güzergâhtaki bir mezar, ona varmadan önce bilinmeye değer bir hikâye taşır. Kuretler Caddesi'nin güneyinde, yamaç evlerin önünde Oktagon olarak bilinen anıt durur ve kaymakamlığın anlatımı onu Kleopatra'nın isyankâr küçük kız kardeşi Arsinoe'ya verir. Soy olarak Yunan olan Kleopatra, Mısır ve Roma imparatorluklarını birleştirip bütün dünyayı yönetmek istiyordu; Arsinoe bunun Mısır'ı Roma'ya teslim etmek olduğunu düşündü ve ona karşı çıktı, bunun üzerine Kleopatra onu Efes'e sürgün etti. Arsinoe buraya geldi ve rahiplerin koruduğu, o günlerde kimsenin dokunamadığı Artemis Tapınağı'na sığındı. Kraliyet soyundan olduğu için Efes'te ona bir anıt mezar yapıldı ve oraya gömüldü. Yapı 3,40 metre yüksekliğinde kare bir podyum üzerinde yer alır, sekizgendir ve Korinth düzenindedir; ziyaretçinin ilk fark ettiği şey Yunan ya da Roma üslubunda yapılmamış olmasıdır: kendi ülkesindeki İskenderiye Feneri'nin neredeyse küçük bir modelidir. Yüzyıllar sonra bu mezardaki kazıda on beş-on altı yaşlarında bir kıza ait kemikler bulundu.
Efes aynı zamanda, cümleleri bugün hâlâ adı anılmadan dolaşan bir filozofun memleketidir. Herakleitos burada M.Ö. 535 ile 475 arasında doğdu ve büyüdü; Sokrates'ten çok önce sorularını insana, topluma ve doğaya çevirdi ve karşıtların birliği tezine ulaştı. Kaymakamlık onu yüzyıllar boyunca ardından gelen felsefi akımların çoğunun atası olarak niteler ve genellikle anonim sanılan şu sözleri ona atfeder: hiç kimse aynı nehirde iki kez yıkanmaz ve değişmeyen tek şey değişimdir. Yazdığı kitapları Artemis Tapınağı'na adak olarak sundu.
Nike kabartmasına gelince, ziyaretçilerin en çok fotoğrafladığı figür olduğu için: tanrıça Roma mitolojisinde Victoria'dır ve zaferin yanı sıra hızı ve gücü de simgeler; çok hızlı koşabilir ve uçabilir. Kaymakamlık, spor giyim markasının adının tesadüf olmadığına ve kabartmanın biçiminin bağlantıyı bir bakışta açıkça gösterdiğine dikkat çeker.
Giriş ücreti
- Müze/ören yeri tek giriş bileti · Yerli
- MüzeKart
- Müze/ören yeri tek giriş bileti · Yabancı
- €40
Nasıl gidilir
- Ulaşım
- It can be reached by local public transport.
Ne zaman gidilmeli
- İklim
- Across İzmir as a whole, monthly mean temperatures run from 8.9 °C in January to 28 °C in July; the mean stays between 15 and 25 °C in April, May, September and October; rainfall is heaviest in December (146 mm) and lightest in July (4 mm). Long-term means for 1938-2025 from the Turkish State Meteorological Service (MGM).
