Genel bakış
Okçular Tekkesi Müzesi, Osmanlı İstanbul'unda okçuluk için ayrılmış alan olan Okmeydanı'ndadır ve tekkenin kendisine de sahip olan Okçular Vakfı tarafından işletilir. Müze kendini, dünyada okçuluğu merkez alarak kurulmuş ilk ve tek müze olarak tanımlar. Toplam 550 eser barındırır; bunların 351'i özgün tarihî parçalardır ve altı bölüme yayılmıştır; bu bölümler birlikte okçuluğu en eski biçimlerinden günümüze taşır ve Türk-İslam döneminin onun zirvesi olduğunu savunur.
Birinci bölüm, Dünya Okçuluk Mirası, bilgilendirici kopyalarla daha geniş çerçeveyi çizer. Aranacak parça, Hoolmegard yayının bir kopyasıdır — bütün olarak bulunmuş en eski yay, tek parça karaağaçtan yontulmuştur ve aslı Danimarka Millî Müzesi'ndedir. Tümüyle arkeolojik kanıtlardan yapılmış iki figür İslam öncesi Türk okçuluğunu temsil eder: bir İskit kadın okçu ve bir Hun okçu; bir panoda okçuluğu teşvik eden hadis ile Peygamber'e atfedilen yay yer alır; yayın aslı Topkapı Sarayı'ndaki Kutsal Emanetler arasında saklanır.
İkinci bölüm, Bilim ve Teknik, yayların gerçekte nasıl yapıldığını anlatır. Bir Osmanlı kompozit yayının malzemeleri — akçaağaç, manda boynuzu, Aşil tendonu, balık tutkalı — bunları işlemekte kullanılan aletlerle birlikte sergilenir ve girişteki bir ekran süreci gösterir. Bir kitap vitrininde, Osmanlı'da yay mühendisliğine ayrılmış el yazması türü olan kavsnamelerden dördünün kopyaları bulunur.
Üçüncü bölüm Av ve Savaş, tarihî savaş yaylarının ve oklarının yer aldığı bölümdür; arşiv belgeleri ve minyatürlerden yeniden kurulmuş beş figür de burada: bir Selçuklu atlı okçusu, bir Osmanlı akıncısı, bir yeniçeri ve iki solak. Müzenin en değerli parçalarından birkaçı buradadır — Usta Pervane'ye ait on yedinci yüzyıl yayı, Usta İbrahim ve Usta Süleyman'ın on sekizinci yüzyıl yayları ve huş kabuğuyla sarılmış bir yay. Bu ustaların her biri yalnızca saray için çalıştı; müzenin yayların bizzat sultanlar için yapıldığını savunmasının nedeni budur.
Dördüncü bölüm, Tarihsel ve Kültürel Arka Plan, okçuluğun hiçbir zaman salt askerî olmadığını savunur. II. Bayezid tarafından Okçular Tekkesi'ne resmen atanan ilk şeyh ve önde gelen Osmanlı hattatlarından biri olan Şeyh Hamdullah'ı merkeze alır: Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 2015'te hazırladığı Mushaf tıpkıbasımı, onun kendi elinden çıkmış çerçeveli bir parçanın yanında asılıdır. Cumhuriyet dönemi hattatlarından, aynı zamanda yay ve ok ustası olan Necmeddin Okyay'ın bir Besmele panosu, aynı çizgiyi II. Bayezid'den yirminci yüzyıla kadar taşır.
Beşinci bölüm Okmeydanı'nın kendisine döner; Osmanlı devleti genelindeki okçuluk alanlarının bir haritası ve İstanbul'dakinin bir maketiyle açılır, orada yapılan spor müsabakalarında kullanılan yay ve okları gösterir. En nadir nesnesi bir muşammadır, mesafe yarışlarında menzil yayının kabzasına bağlanan sargıdır; müze bunun Türkiye'deki tek tarihî örnek olduğunu söyler. Altıncı ve son bölüm Okmeydanı'nı günümüze getirir: semtte büyüyen, sporu 1950'lerde kendi kendine öğrenen, 1961'de on dört yaşında millî okçu olan ve aynı yıl Avrupa gençler şampiyonu olarak Türkiye'nin ilk uluslararası okçuluk madalyasını kazanan Yücel Cavkaytar için ayrılmış bir vitrin ve vakfın kendi kulübünün geleneksel, olimpik ve paralimpik müsabakalarda o günden beri kazandığı madalyalar vardır.
Bu bölümlere yayılmış parçalar arasında vitrinlerde ve figürler üzerinde gösterilen on dokuz özgün Osmanlı yayı ve on iki kopya, günümüz ustalarının yaptığı yedi yay — beş organik Osmanlı yayı, bir İngiliz uzun yayı ve bir Kore yayı — ile çok sayıda tarihî ok, her iki türden okluk ve zihgir bulunur.
Ziyaret saatleri
- Ziyaret saatleri
- 09:00 - 18:00, closed Monday
Ne zaman gidilmeli
- İklim
- Across İstanbul as a whole, monthly mean temperatures run from 6.8 °C in January to 24.7 °C in August; the mean stays between 15 and 25 °C in May, June, July, August, September and October; rainfall is heaviest in December (99 mm) and lightest in July (22 mm). Long-term means for 1950-2025 from the Turkish State Meteorological Service (MGM).
