Genel bakış
Karkamış, Yakın Doğu arkeolojisinin başlıca merkezlerinden biridir; Fırat’ın batı kıyısında, Gaziantep’te aynı adı taşıyan ilçe merkezinin yakınında, doğrudan Türkiye–Suriye sınırında yer alır. İkinci binyılda MÖ Anadolu’dan Mezopotamya ve Mısır’a inen yolların kavşağında duruyordu ve uzun tarihini bu konum açıklar. Karkamış krallarından söz eden ilk belgeler MÖ 1700 dolaylarında görünür. MÖ 1650 dolaylarında Hitit kralı I. Hattusili, kuzey Suriye’ye giden yolu güvenceye almak için kenti ve çevresindeki kasabaları ele geçirdi; kent daha sonra Mitanni denetimine girdi ve I. Suppiluliuma döneminde Hititlere geri verildi, ardından çoğu Hitit kraliyet soyundan gelen, imparatorluğun Suriye topraklarını elinde tutan vasal krallar tarafından yönetildi. Hitit imparatorluğu MÖ on ikinci yüzyılın başında çökünce kent, çok sayıdaki yeni Geç Hitit krallığından birinin merkezi oldu. Asur kralı II. Aşurnasirpal’ın Suriye seferi sırasında haraca bağlandı ve MÖ 717’de II. Sargon kenti yakıp yıktı ve Asur’a kattı.
George Smith, Cerablus yakınındaki kalıntıları 1876’da Karkamış olarak tanımladı; British Museum burada 1878–81, 1911–14 ve 1919–20’de kazı yaptı, çalışanlar arasında Hogarth, Lawrence, Campbell-Thompson ve Woolley de vardı. Kale höyüğünde, tarih öncesi buluntuların yanı sıra Erken ve Geç Hitit olmak üzere iki ana yerleşim evresi saptandı. Kent dikdörtgen biçimlidir ve üç bölüme ayrılır: dış kent, iç kent ve kale; yönetim ve dinî yapılar çekirdekte yer alır. Bu yapılar, Hitit–Asur üslubunda işlenmiş siyah bazalt ve beyaz kireçtaşı ortostatlarla kaplanmıştı ve bulunan kabartmaların çoğu Geç Hitit dönemine aittir. Kabartmalarda tanrıça Kubaba ve onun onuruna yapılan geçit töreni görülür: askerler, rahipler, hayvan taşıyan figürler, uzun düz kılıçlarla silahlanmış prensler, savaş arabaları, karma yaratıklar ve koruyucu hayvanlar; bunlar birlikte MÖ birinci binyılın başındaki giyim, kültür ve gündelik yaşam hakkında epey şey anlatır.
Ne zaman gidilmeli
- İklim
- Across Gaziantep as a whole, monthly mean temperatures run from 3.2 °C in January to 28.1 °C in July; the mean stays between 15 and 25 °C in May, June, September and October; rainfall is heaviest in January (103 mm) and lightest in August (5 mm). Long-term means for 1940-2025 from the Turkish State Meteorological Service (MGM).
