Türkiye'nin en büyük gölü olan Van Gölü, Doğu Anadolu'da Van ve Bitlis illerinin sınırları içinde yer alır; yüzeyi deniz seviyesinden yaklaşık 1.650 metre yüksektedir. Önünü bir volkanın kestiği bir göldür: Nemrut'tan çıkıp 60 km'den fazla akan lavlar Van ve Muş havzaları arasındaki eski akaçlamayı tıkadı, su da bu setin arkasında, çıkışı olmayan bir havzada birikti. Kıyı şeridi pek çok koyla girintilidir ve gölün en derin yeri dört yüz elli metreyi aşar. Suyu tuzlu ve soda bakımından zengindir; bu yüzden yüksekliğe ve sert kışlara rağmen göl donmaz. Batıda ve kuzeybatıda sönmüş Süphan ve Nemrut volkanları yükselir.
Tuzlu ve sodalı su, içinde yaşayabilecek canlıları sınırlar, ama bir balık gölü ünlü yapmıştır. Van Valiliği'nin dünyanın başka hiçbir yerinde yaşamadığını belirttiği inci kefali, her yıl 15 Nisan ile 15 Temmuz arasında sodalı suyu bırakır ve yumurtlamak için gölü besleyen tatlı su derelerine çıkar; akıntıya karşı her engelin üzerinden atlar. Erciş'teki Deliçay, bu göçün en yoğun olduğu derelerden biridir ve her yıl binlerce kişi onu izlemeye gelir; valilik bu balığı Van'ın simgesi olarak niteler.
Gölün doğu kıyısı kadim bir topraktır. Urartu Krallığı'nın başkenti MÖ onuncu ile sekizinci yüzyıllar arasında orada kuruldu; Van Kalesi doğu kıyısında durur, modern Van şehri de onun doğusundadır. Gölün doğu kesiminde, 1990'da arkeolojik sit alanı ilan edilen dört ada bulunur: Akdamar, Çarpanak, Adır ve Kuş. Kıyılardaki Ermeni kiliseleri ve manastırları içinde en iyi korunmuş olanı, 915 ile 921 yılları arasında Kral Gagik Artzruni tarafından yaptırılan Akdamar Kilisesi'dir (Kutsal Haç Kilisesi); dış duvarları Kutsal Kitap öykülerini anlatan kabartmalarla işlenmiştir: Âdem ile Havva, Yunus ile balina, Davut ile Calut. Yunan coğrafyacılar bu suyu Thospitis Lacus ya da Arsissa Lacus olarak biliyordu. Yöre halkı göldeki bir canavardan da söz eder, ancak bunu araştırmak için gönderilen bilimsel ekipler olağan dışı hiçbir şeyin izine rastlamadı.
Nasıl gidilir
Bölgedeki düzenli turlar göl çevresinde iki güzergâhtan birini izler: Erciş, Adilcevaz, Ahlat ve Tatvan üzerinden kuzey kıyısı boyunca ya da Van, Gevaş ve Tatvan üzerinden güney kıyısı boyunca. 1991'de Bitlis ilindeki iki kıyı kesimi, gölün kuzeybatısındaki Ahlat'ta ve Tatvan'da, turizm merkezi ilan edildi.
Ne zaman gidilmeli
- İklim
- Van ili genelinde aylık ortalama sıcaklık Ocak ayında -3 °C ile Temmuz ayında 22,4 °C arasında değişiyor; ortalama Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında 15 ile 25 °C arasında kalıyor; yağış en çok Nisan ayında (55 mm), en az Ağustos ayında (6 mm) düşüyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün (MGM) 1939-2025 dönemi uzun yıllar ortalamaları.
