Bu ile dair en eski kanıtların bir kısmı il dışından gelir. Anadolu uygarlığının ilk izlerinin Neolitik Çağ’da, MÖ 7000 ile 6000 arasında göründüğü Konya yakınlarındaki Çatalhöyük’te Hasandağı’yla ve dolayısıyla Aksaray’la ilgili malzeme vardır: oradaki çizi bir resim, Hasandağı’nın patlamasının tasviri olarak okunur. Aksaray ve çevresi Neolitik Çağ’da yerleşim görmüştür. Kalkolitik Çağ’da ve erken Demir Çağ’da yerleşilip yerleşilmediği bilinmiyor; ancak o döneme ait çanak çömlek Böget ve Koçaş köylerinde ortaya çıkmıştır.
MÖ 3000 ile 2000 arasında Hattiler Anadolu’da yaşıyordu ve Asurlu tüccarlar burada ticaret yapıyordu. Aksaray’ın Erken ve Orta Tunç Çağı’na dair bildiklerimiz Acemhöyük kazılarından ve müze müdürlüğünün satın aldığı eski eserlerden gelir. Bu dönemde Mezopotamya’dan gelen Asurlu tüccarlar kentlerin çevresinde ticaret merkezleri kurmaya başladı.
