Bursa, Osmanlı devletinin başladığı yerdir ve kent ile üstündeki Cumalıkızık köyü tam da bu nedenle UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndedir. Ama bölge imparatorluktan çok daha eskidir: arkeolojik çalışmalar buradaki yerleşimi 8.500 yıl öncesine tarihler ve ilin, Orta Avrupa ile Balkanlar’ın kültürlerini biçimlendiren ilk çiftçi topluluklarda rol oynadığı düşünülür.
Bu erken köyler höyük olarak günümüze ulaşmıştır ve ilde bunların yaklaşık otuzu belirlenmiştir. Orhangazi’deki Ilıpınar Neolitiktir; Yenişehir’deki Menteşe Kalkolitiktir; Nilüfer’in Akçalar bölgesindeki Aktopraklık geç Neolitik ile erken Kalkolitik’i kapsar; İnegöl’deki höyük Erken Tunç Çağı’na aittir.
