Diyarbakır’ın tarihinin uzun süre MÖ 3000’e uzandığı sanıldı. Çayönü kazıları bunu değiştirdi: oradaki çalışma, bu ildeki uygarlığın yaklaşık MÖ 7500’e dayandığını ortaya koydu. Hurriler, Mitanniler, Hititler, Asurlular, Medler, Persler, İskender, Romalılar, Bizanslılar, Araplar, Selçuklular ve Osmanlılar o zamandan beri kentte ve çevresinde hüküm sürmüştür.
Yakın zamana kadar Diyarbakır adı bir kente değil bir bölgeye aitti. Bu bölge bugünkü il merkezinin çok ötesine uzanıyordu. Güneyde ve doğuda Mardin’i, Nusaybin’i ve Cizre’yi kapsıyor, bugünkü sınırın ötesinde Sincar’a, Amediye’ye ve Erbil’e uzanıyordu. Batıda Urfa ve Harran’ı, Fırat üzerindeki Ceylanpınar ve Rakka’yı kapsıyordu. Daha yakınında Silvan, Hani, Erzen, Dicle üzerindeki Hasankeyf, Habur geçidi ve doğuda Siirt vardı.
