Genel bakış
Dicle Köprüsü, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde nehri geçer. On açıklığı olduğu için yöre halkı ona On Gözlü Köprü der, Silvan'a giden eski yol üzerinde bulunduğu için bazı kaynaklar Silvan Köprüsü diyor. Şehir merkezine üç kilometre uzaklıkta, Mardin Kapısı'nın dışında, doğuya ayrılan yan yolun Diyarbakır'dan devam eden eski Mardin yoluyla buluştuğu yerdedir ve şehrin merkezini Bağıvar kasabasına ve çevresindeki köylere bağlar.
İlk ne zaman yapıldığı tartışmalıdır. Güney cephede kemerler ile korkuluk arasındaki, çiçekli kûfî yazıyla iki satırlık kitabe, köprünün Mervânîler döneminde, Nizâmüddevle Nasr zamanında, kadı Ebü'l-Hasan Abdülvâhid tarafından 1064–65'te yaptırıldığını ve mimarın Ubeyd adlı bir kişi olduğunu kaydeder. Ancak araştırmacılar bunun bir onarım kitabesi olduğu konusunda hemfikirdir ve köprünün çok daha önce yapıldığını kabul eder. Kimileri bu noktada antik çağda da bir köprü bulunduğunu savunur. C. Niebuhr, Voyages en Arabie adlı eserinde köprünün 1065'ten önce var olduğunu savunur; M. van Berchem ile J. Strzygowski Amida adlı eserlerinde, A. Gabriel ise Voyages adlı eserinde bunun İslam öncesi bir eser olduğunu, bir selde yıkıldıktan sonra 742'de Halife Hişam b. Abdülmelik tarafından onarımına başlandığını ve halife ölünce işin yarım kaldığını savunur. Köprünün tamamen ya da kısmen yıkılıp birkaç kez yeniden yapıldığı düşünülür.
Düz tabliyeli, çok gözlü köprüler grubuna girer. Uzunluğu 172 metredir ve genişliği değişir: ilk beş açıklık boyunca 5,45 ile 6,24 metre arasındadır, beşinci açıklıktan itibaren yükselerek 9,69 ile 10,20 metre arasına çıkar. Korkuluk uçlarda seksen beş santimetre, ortada 155 santimetreye kadar yüksekliktedir; korkuluk taşları otuz bir santimetre yüksekliğinde, yetmiş bir santimetre genişliğinde ve yüzde yedi santimetre kalınlığındadır.
Bir, iki, altı, yedi, sekiz, dokuz ve onuncu açıklıkların kemerleri genişlik ve yükseklik bakımından birbirine yakındır; üçüncü, dördüncü ve beşinci açıklıkların kemerleri ise daha geniş ve daha yüksektir. Kuzeye bakan memba yüzünde, piramit başlıklı dokuz selyaranı vardır.
Ne zaman gidilmeli
- İklim
- Across Diyarbakır as a whole, monthly mean temperatures run from 1.8 °C in January to 31 °C in July; the mean stays between 15 and 25 °C in May and October; rainfall is heaviest in December (70 mm) and lightest in August (1 mm). Long-term means for 1929-2025 from the Turkish State Meteorological Service (MGM).
