Rumeli Hisarı

Genel bakış

Rumeli Hisarı, İstanbul'un Sarıyer ilçesinde, Boğaz'ın en dar yerinde — 698 metre — doğrudan Asya yakasındaki Anadolu Hisarı'nın karşısında yükselir ve çevresindeki semte adını verir. II. Mehmed, İstanbul'un fethinden önce, 1452'de, saldırıları engellemek ve Karadeniz'den Boğaz'dan inebilecek yardımı kesmek için onu yaptırmıştır. Anadoluhisarı ve Yedikule'yi de kapsayan Hisarlar Müzesi'nin ziyaret edilen kalesi budur.

Başka adlarla da anılmıştır: Yenicehisar, Boğazkesen Hisarı, Yenikale, Başkesen Hisarı ve Kara Kale. Mehmed'in kendi vakfiyelerinde Kulle-i Cedide, Neşri'nin tarihinde Yenice Hisar, Kemalpaşazade, Aşıkpaşazade ve Nişancı'nın tarihlerinde ise Boğazkesen Hisarı olarak geçer.

İnşaata 1452 Mart'ının sonunda başlanmış ve birkaç ay içinde bitirilmiştir. Mehmed Edirne'den gelmiş, temellerin eskiden Fonea denen, kendisinin Başkesen adını verdiği tepenin yamacına atılmasını emretmiştir. Su kıyısındaki üç kuleyi paşalarına vermiş, onlar da bunları kendi masraflarıyla yaptırmış; diğer kuleleri ve işin geri kalanını kendisi üstlenmiştir. Kereste İzmit'ten ve Karadeniz Ereğli'sinden, taş Anadolu'dan getirilmiş, yakındaki yıkık Bizans yapılarından devşirme malzeme alınmıştır.

Dünyanın en büyük hisar kuleleri arasında sayılan üç büyük kule surlarla birbirine bağlıdır ve yapımlarını yöneten paşaların adlarını taşır: Saruca Paşa, Zağanos Paşa ve Halil Paşa. Zemin katlar sayılırsa Saruca Paşa ve Halil Paşa kuleleri dokuz, Zağanos Paşa kulesi sekiz katlıdır. Saruca Paşa kulesi 23,30 metre çapındadır, duvar kalınlığı yedi metredir ve yüksekliği yirmi sekiz metredir; Zağanos Paşa kulesi 26,70 metre çapındadır, duvar kalınlığı 5,70 metredir ve yüksekliği yirmi bir metredir; Halil Paşa kulesi 23,30 metre çapındadır, duvar kalınlığı 6,5 metredir ve yüksekliği yirmi iki metredir. Daha küçük bir kuleye Küçük Zağanos denir. Dört ana kapı vardır — Dağ Kapısı, Dizdar Kapısı, Hisarpeçe Kapısı ve Sel Kapısı — bir de ikincil kapı, Mezarlık Kapısı.

Fetihten sonra hisar bir süre garnizon olarak kalmış, Saruca Paşa kulesi sonradan hapishane olarak kullanılmıştır. 1509'daki büyük İstanbul depreminde ağır hasar görmüş ama hemen onarılmıştır; ahşap kısımları 1746'daki bir yangında yok olmuş ve III. Selim döneminde yeniden onarılmıştır. On sekizinci yüzyıldan sonra askerî niteliğini tümüyle yitirmiş, 1876–77'de hisarın içinde ve çevresinde kırk altı hane kaydedilmiştir.

Müzenin sergisinin büyük bölümü bahçede ve açık havada düzenlenmiştir: toplar, gülleler, pişmiş toprak ve taş parçalar ile Haliç'i kapattığı söylenen zincirin bir parçası. Restorasyon sırasında bir açık hava tiyatrosu eklenmiş, yazın Bakanlık hisarı etkinlikler için çeşitli kurumlara tahsis etmektedir. İETT otobüsleri Beşiktaş'tan buraya gider.

Ne zaman gidilmeli

İklim: Across İstanbul as a whole, monthly mean temperatures run from 6.8 °C in January to 24.7 °C in August; the mean stays between 15 and 25 °C in May, June, July, August, September and October; rainfall is heaviest in December (99 mm) and lightest in July (22 mm). Long-term means for 1950-2025 from the Turkish State Meteorological Service (MGM).Kontrol: 22 Eylül 2026